Jaaaaa, eindelijk!


Wow, wat heb ik toch een leuke week achter de rug! Waarom? Nou, buiten dat ik een jaartje ouder ben geworden, mocht ik een gastles geven aan de UVA. En daarnaast heb ik een monoloog mogen opvoeren op een bijzondere plek in Amsterdam. En wat heeft dit allemaal gemeen?                         * V E R A N D E R I N G *

Ik kwam Gijs tegen. Hij is verbonden aan een nieuwe Academie binnen de UvA: de Bildungsacademie. Het is (o.a.) het resultaat van de Maagdenhuisbezetting. Studenten zagen dat de wereld om ons heen rap verandert. En dat de gevestigde macht van de UvA weinig nieuw educatief materiaal beschikbaar maakte en niet meegingen in die veranderingen. Die slag zijn ze nu aan het inhalen. Zo kun je een half jaar lang bouwen aan jezelf binnen de Bildungsacademie. En dàt is dus het stimuleren van het bewust ZIJN. De vraag kunnen stellen: wie ben ik nu eigenlijk? Zodat je een gerichtere focus kunt creëren.

van Balen, educatie, Bildings AcademieZo zat ik midden tussen de studenten. ‘U bent de gastmeester?’ vroeg iemand mij? ‘Eh, nou, gastmeester…’ antwoordde ik, enigszins ongemakkelijk met die betiteling. Ik moest er even aan wennen. Maar door mijn onverzadigbare honger naar informatie over de snel veranderende wereld + dat deze kan leiden tot een mooiere samenleving, weet ik inmiddels zoveel, dat ik minstens een les kan vullen.

De groep studenten begonnen met een spreekstok, in de vorm van een waterflesje van 1 van de studenten. De fles ging de groep langs. Diegene, die hem vast hield, mocht het woord doen. De anderen luisterden. Iedereen kreeg de kans om te vertellen hoe hij of zij zich voelde en wat hij/zij meegemaakt had. Iemand zei: ‘Ik voel me niet zo lekker, want ik heb enorme nachtmerries gehad’ Iemand uit de groep vroeg of hij dat vaker had. Weer een ander verontschuldigde zich dat zij zo moe was. ‘Weinig slaap gehad, ik ben vanmorgen vroeg uit Zeeland terug naar hier gereden.’ Een jongen zei dat ie zo’n bijzondere discussie had tot laat in de nacht. Ik vroeg wat de kern van de discussie was. ‘Er bestaat geen waarheid, alleen maar verschillende waarheden’.

Met die simpele opening van de les, jeukte mijn enthousiasme al volop. Zeg nou zelf: dat hebben jij en ik toch niet meegemaakt in ons onderwijs? Dat je kwetsbaar mag zijn naar elkaar? Ik vind dat al een verandering om jaloers op te zijn.

En waarom is dat dan zo belangrijk?Jaaaaa eindelijk!, Fluitend Opstaan, JW

Omdat je alleen maar kunt leren jezelf te zijn, als je jezelf veilig voelt binnen een groep. Is school niet 1 van de eerste plekken, waar wij onszelf leren een masker voor te houden? Omdat we anders werden uitgelachen in de klas? Ik wel. En daarom vond ik het een verademing om hen zo makkelijk te zien praten over zichzelf op vrijdagochtend 10.00 uur (kater of geen kater).

Toen Gijs mij vertelde over deze academie, werd ik direct enthousiast. Ik roep al jaren dat wij iets missen in ons onderwijs systeem. Ons systeem is erop gebaseerd dat we allemaal door dezelfde trechter worden geduwd. Natuurlijk kun je richting kiezen en zijn er docenten, die oprecht jou als leerling zien. Toch is ons systeem gebaseerd op een aantal peilers, die ons niet meer dienen. (Wat bedoel ik? Kijk het filmpje onderaan en je zult het begrijpen.)

In ons huidige systeem zien we de scheuren ontstaan. Zoals ik eerder zei: de studenten aan de UVA konden zichzelf niet meer herkennen in de aangeboden lesstof ten aanzien van de veranderende wereld om zich heen. Ook voldoet het rapportage-systeem niet aan het nieuwe paradigma ‘dat iedereen in de maatschappij meetelt’. Neem bijvoorbeeld het feit dat scholen hun prestaties zichtbaar moeten maken, zoals een bedrijf dat doet aan zijn aandeelhouders. Op die manier willen ze zo veel mogelijk leerlingen binnen halen, om zo meer geld van de overheid te krijgen. Welk huidige probleem heeft dit gecreëerd?

Een hedendaags groot probleem is dat jongeren, die extra aandacht nodig hebben (omdat ze bv licht autistisch zijn of hoog begaafd en zwaar dyslectisch), geweigerd worden als leerling. Ze halen namelijk het gemiddelde van de school naar beneden. Deze jonge kinderen hebben dan geen school, zitten thuis, terwijl ze wel leerplicht hebben. (zie aflevering ZEMBLA)

Is onze huidige insteek van educatie niet dat je goed moet zijn in alle vakken? En dat je vooral heel goed moet leren om zo door te kunnen stromen, hoger en hoger te kunnen komen op de ladder? Hoe voelt de leerling zich, die een ander talent heeft? Bijvoorbeeld iemand, die goed is met zijn handen? Ikzelf als creatieve geest vond school namelijk een lijdensweg.

educatie, verandering, bildungsacademie

In Finland is het educatieve systeem geroemd, om een aantal dingen:

  1. Het begint al bij de leraren. Een hele strenge selectie procedure bepaalt of jij de kwaliteiten hebt, die bij het niveau van een docent in Finland hoort. Slechts 10% van de studenten, die zich aanmelden, kunnen de universitaire studie volgen. (en inderdaad: dat houdt in dat 90% gewoonweg afvalt).
  2. Docenten hebben in Finland veel aanzien, vanwege deze procedure. Dit houdt ook in dat de docent een enorm vertrouwen toegespeeld krijgt. Ze hoeven dan ook geen rapporten te produceren. De toetsen, die ze afnemen, hoeven ze niet perse met de schoolleiding te overleggen. Het is alleen bedoelt voor de leerkracht zelf om een beeld te hebben waar de leerling staat. Deze autonomie zorgt voor een meer gemotiveerde docent.
  3. Kinderen gaan op hun 6e naar een voorbereidende klas. Vanaf hun 7e tot hun 16e hebben zij basisvorming. Iedereen krijgt hetzelfde, (met in sommige jaren een keuzerichting binnen vak.)
  4. Binnen ons systeem is er een snellere scheiding van de diversiteit van kinderen. In Finland niet. Daar zitten kinderen met een hogere cognitieve intelligentie en een kids die beter zijn in handvaardigheden tot hun 16e levensjaar bij elkaar. Ook kinderen, die meer zorg nodig hebben, zoals bijvoorbeeld een blind kind, zit in dezelfde klas. Iedereen leert dus met elkaar overweg te gaan, zoals ook de samenleving een afspiegeling is van de maatschappij.
  5. Het onderwijs is voor iedereen gratis van basisschool tot universiteit. Gelijkheid staat hoog in het vaandel. Iedereen krijgt dezelfde kansen: ongeacht religie, meisje of jongen, arm of rijk. Die verschillen worden zoveel mogelijk achterwege gelaten.
  6. In Finland gaan ze ervan uit dat het potentieel van elke student gemaximaliseerd moet worden. Dat wordt bereikt door in de lessen zoveel mogelijk te differentiëren. Een huiswerkopdracht kan dus in 1 klas op 7 verschillende manieren aan leerlingen gegeven worden, afgestemd op wat de leerling nodig heeft. Als een leerling meer uitdaging nodig heeft, krijgt ie dat. Heeft iemand in diezelfde klas meer aandacht nodig, omdat ie langzaam leert, krijgt ie dat ook.
  7. educatie, Finland, onderwijs, Jan-Willem van Balen,Leerlingen worden vooral aangespoord in wat ze goed kunnen, (niet in wat ze niet goed kunnen). Leren moet daarom leuk zijn, (niet lastig). Hun studiedagen duren niet langer dan 6 uur. Langere lesdagen voegen niets toe aan het leren, zo blijkt. De concentratie is dan gewoonweg op.

Ik heb op de UvA zo’n 2,5 uur de studenten mogen uitdagen, samen met ze op onderzoek mogen gaan. Ik kan dat hier niet allemaal met jullie delen, daarvoor duurt deze blog alweer veel te lang. Ik heb ook geen tijd meer om je te vertellen hoe ik ’s avonds voor een publiek stond een monoloog op te voeren bij De Ceuvel, een bijzondere plek in Amsterdam Noord. (De Ceuvel is een project, waar ze op een circulaire manier proberen de verontreinigde grond te herstellen. Er zitten allerlei creatieve bedrijfjes en een leuk café.)

Maar daar kom ik vast de volgende keer wel aan toe, want er zijn zoveel fantastische veranderingen waar onze wereld een klein beetje mooier van wordt. En wat een fijn idee dat onze educatie eindelijk bezig is met een enorme transformatie. Eindelijk!

Het filmpje onderaan is bekroond als de onderwijsfilm van het jaar, gemaakt door jongeren. Kijken dus, als je kinderen hebt (of kleinkinderen) of als je een hart hebt voor onderwijs.

Ik wens je van onder- en boven wijs, maak er een mooie week van!

Grote groet,

Jan-Willem

Om anderen te inspireren en te bereiken: LIKE alsjeblieft de blog of deel deze op Facebook.
Of schijf je in op de Blog Brief (zie rechts) en ontvang de blog 1 x in de 2 weken.

Geplaatst in JW's blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *