Het beste van jezelf


Ik speel nu al 2 weken lang de Sint Show. Dat is fantastisch, want ik kan niet alleen mijn vak uitoefenen als theatermaker, maar we geven de kaartjes weg aan gezinnen, die leven onder de armoedegrens. Dat klinkt fantastisch. En toch klopt er iets niet…

Amsterdam kent grote armoede. Mensen, die alleen maar bezig zijn met de alledaagse druk van rekeningen betalen. En net aan genoeg geld hebben om hun kinderen eten voor te kunnen zetten. Laat staan dat ze hun kind een cadeautje in de schoen kunnen doen. Dat is al te ver gedacht.

Wij houden dan ook in Amsterdam rekening met waar onze doelgroep woont, want ze kunnen niet zo makkelijk met 3 kinderen van Amsterdam Oost naar West reizen. Dat is gewoonweg te duur. Zo spelen we 10 voorstellingen verdeeld over de stadsdelen. Gisteren speelden we bijvoorbeeld in Zuidoost 2 maal, want er zouden meer dan 400 personen komen. Maar de mensen kwamen niet. Al met al was er zo’n 100 man publiek. Dat is ¼ wat op kwam dagen. (toch ¼ – daar niet van!)

Fluitend Opstaan, waterboxIk moet denken aan een goede vriendin van mij, Margrethe. Zij heeft een prachtig project in Kenia opgezet. De droogte is daar verschrikkelijk. Mensen lijden onder die extreme droogte. Dat komt, omdat in Kenia een boom gelijk staat aan vuur om op koken (of men maakt er houtskool van om te verkopen). Dat is hoe de bevolking denkt over bomen. Niet wetende dat zij daarmee de grote droogte hebben gecreëerd. En zo hun eigen oogsten om zeep helpen.

Margrethe kwam in aanraking met de waterbox, een Nederlandse uitvinding van Pieter Hoff. (zie filmpje beneden). In 2010 werd het door de lezers van Natural Science Magazine uitgeroepen tot beste uitvinding van dat jaar. Het is eigenlijk een heel handige doos, met een gat in het midden. Een soort couveuse emmer voor jonge boompjes, die normaliter niet zouden kunnen overleven. Je kunt bomen laten groeien in de meest extreem droge gebieden. Je vult de box met water. In het midden plant je een zaailing. En doordat de box langzaam het water afgeeft, kan de zaailing groeien. En als deze voldoende geworteld is, haal je de box eraf. Daarna kun je deze opnieuw gebruiken. (er bestaat ook een milieuvriendelijke afbreekbare waterbox, die je 1 x kunt gebruiken).

Margrethe trekt zich de schade, die wij aan de natuur hebben aangebracht enorm aan. ‘Als je kijkt naar de enorme ravage, die wij hebben aangebracht dan is dat het resultaat van de keuzes, die wij eerder gemaakt hebben’ aldus Margrethe ‘oftewel: het resultaat van het heden is de impact van het verleden. We moeten dus naar een duurzamere wereld toe. Niet alleen voor ons om te overleven, maar ook om de aarde weer gezond te maken. Dat zijn wij aan haar verplicht.’ Wereldwijd is 1 miljard hectare nodig om de C02 uitstoot op onze aarde te stabiliseren. (afijn, er wordt niet voor niets van de bijeenkomst in Parijs zo’n ophef gemaakt. Het is geen vijf voor twaalf, maar een vijf seconden voor twaalf).

En zo startte Margrethe een project in Kenia. Dat ging niet over 1 nacht ijs. Bloed, zweet en tranen gingen erin zitten, voordat het eerste boompje geplant werd.

Maar om de bomen goed te kunnen laten groeien, moet je ook het bewustzijn veranderen. Daarom bracht ze de waterboxen naar schooltjes in Kenia midden in droge gebieden. Zo werden de kinderen ‘eigenaar’ van de boompjes en leerden ze in de klas welke functies bomen hebben (o.a. dat zij het water in de grond vasthouden, wat goed is voor het verbouwen van gewassen).

Waterbox, Margrethe van Heeswijk, Fluitend Opstaan, WorldlifeNa jaren van hard werken stond Margrethe daar eindelijk: de eerste boom werd geplant. Ze zag de lachende gezichten van de kinderen en ze wist dat het goed was wat ze deed. Maar in de jaren die volgden deed het enthousiasme plaatsmaken voor teleurstelling. Ten eerste omdat ze niet meer wist wie ze daar kon vertrouwen, want alles draait om poen. Zelfs haar Keniaanse werknemer, die het contact met de scholen onderhield, wilde nog wel eens meer onkosten in rekening brengen dan er daadwerkelijk gemaakt werd. Maar nog teleurstellender was de moeite die gedaan moest worden, waaraan het de schoolleiding ontbrak. Zij moeten tenslotte de kinderen aansturen. Maar dit gebeurde in een aantal gevallen niet. Margrethe zag bij haar bezoek aan de scholen her en der verdorde boompjes. En als ze daar de schoolleiding op aansprak dan werd ze aangekeken alsof ze niet goed bij haar hoofd was: ‘Waar maakte zij zich druk om?’.

Diezelfde teleurstelling voelde ik ook de afgelopen twee weken in Amsterdam. We brengen een professionele voorstelling naar kinderen, die nooit met hun paps of mams naar het theater kunnen. Daar wordt ik als mens heel blij van. Alleen zakt de moed je in de schoenen, als de zaal meer dan half leeg is. Blijkbaar vinden ouders het te veel gedoe. Waarschijnlijk hebben zij geen ruimte in hun hoofd om hier aandacht aan te geven, omdat zij zoveel moeite moeten doen om te ‘overleven’. En net als in Kenia zijn de kinderen in Amsterdam de dupe van het gebrek aan moeite van de volwassene.

Terwijl ik dit schrijf vraag ik mij af: hoe kun je nu werkelijk een verandering teweeg brengen, als de ‘slachtoffers’ niet bij machte zijn om uit hun slachtofferrol te komen?

Ik weet het antwoord nu even niet. Mocht jij daarover ideeën hebben, schrijf het mij hieronder, s.v.p.

Margrethe is gestopt met het brengen van hulp naar Afrika. Toch is zij nog steeds druk met het herbebossen van onze aarde. Een nieuw project staat op stapel. Dit keer in de U.S.A.: volgend jaar wordt een begin gemaakt aan het beplanten van bomen langs het bekende route 66. Is dat niet fantastisch? En dat is het begin, want ze heeft samen met Pieter Hoff nog 6 andere plekken op aarde, waar de waterbox voor herbeplanting gaat zorgen.

Ligt de werkelijke vervolmaking van jezelf in het proberen te helpen van die ander?
Of begint het mooier maken van de wereld bij jezelf gelukkig maken?

fluitend opstaan, het beste van jezelf, Jan-Willem van BalenIk denk dat laatste. Je kunt alleen de wereld iets geven, als je jezelf ten volle ontplooit in datgene waar jij goed in bent. Of dat nu theater maken is, bomen planten of het maken van biologisch ijsjes. Probeer daarbij niet die ander te helpen. Laat de mensen naar jou toekomen, naar wat jij te bieden hebt. En ‘along the way’ verander je een klein stukje wereld.

En nu? Nou, wij spelen evengoed de aankomende week nog in Zwolle, Den Bosch en Venlo de sterren van de hemel. We gaan er weer voor, want Sinterklaas gaat om de gedachte van geven. Dàt kunnen we niet veranderen en willen we ook niet veranderen, lieve mensen. Wij geven het beste van onszelf: licht uit, spot aan!Stichting fluitend Opstaan, De sint show, Jan-Willem van Balen, Naomi Antonius, Jop Gorris, Judit Odijk

Ik wens jullie een mooie Sint Nicolaas week toe, kijk maar wat jij te geven hebt.

Tot over twee weken.

 

Jan-Willem


LIKE
 alsjeblieft, want het geeft ons weer moed. Of deel deze blog, ook mooi! Je kunt je ook inschrijven op de Blog Brief. voor je twee wekelijkse portie andere kijk op de wereld.

 

 

 

 

Geplaatst in JW's blog.

4 reacties

  1. Hoi Jan Willem, ja geven helpt niet, als er geen vraag is. Dat is verspilde energie. Maar jezelf op en top gelukkig maken wel! Dat is weergaloos aantrekkelijk voor anderen. Tenminste als je doel daar niet op ligt.

    • Mm, ja, waar, maar toch is het gekke dat er ‘wel vraag is’ volgens de bewindvoerder, die in Amsterdam deze voorstellingen heeft geprogrammeerd.

      Zij zegt dat als ze met de doelgroep praat, ze wel degelijk aangeven dit soort dingen te willen.
      Daarom is zij ook zo verbaasd dat er zo weinig gebruik van maken.
      Ik denk dat ze er geen ‘ruimte voor hebben’, vanwege de dagelijkse druk van geld.

      Dank je voor je reactie!

  2. Herkenbaar. Gaan voor die kwart die er wel is. Het glas is halfvol. Bijstellen, praten zoeken. Gaat je zeker lukken. Er kan weerstand zijn. Betrek het niet op jezelf. Heb nog fijne voorstellingen. Have fun

    • Lief wat je schrijft.

      Tuurlijk, Liesbeth, we gaan morgen weer “on the route”. Op naar Zwolle: prachtig theater, het Odeon.

      En de voorstelling is prachtig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *