Een kwestie van geluk (of geld) ?


Angst. Dat voelde ik direct, toen ik mijn ticket voor vakantie had geboekt. Raar, hé? Een ander zou blijdschap voelen. Ik niet. Ik voel angst.

Als ZZP-er weet je nooit wanneer je werk hebt en hoeveel. Voor de periode, waarin ik op vakantie ga, staat er geen enkele opdracht (gelukkig maar, anders kon ik niet op vakantie). Toch houdt dat in: geen geld, geen inkomsten.

Geld, het beheerst ons hele leven. Alles om ons heen is doordrenkt met geld: van de keuze van bomen in het park tot aan de zwerver in de metro.

Zouden we wel zonder geld kunnen leven, vroeg ik mij af? En als ik maar eventjes op het internet zoek, kom ik een overweldigend antwoord tegen: De Nederlandse Carolien Hoogland schreef een boekje ‘Een jaar zonder geld’, waarin ze haar principe uiteen deed: laat de commercie varen, word onafhankelijk zonder geld en zorg ervoor dat je kunt doen wat jij belangrijk vindt.

All over the world nemen dit soort initiatieven en verhalen toe. Mark Boyle, The moneyless man; Arm door geld, uitgegeven door STRO, Heidemarie Schermer: Een Rijk Leven Zonder Geld. En noem maar op. En heb je nog niet genoeg tips? Er is een site + tijdschrift ‘Genoeg’, waarin je alles kunt lezen over leven met minder spullen en geld besparen.

jan-Willem van Balen, geld, burgerinitiatief Ons GeldHet lijkt wel een ware hype, misschien een vreemde hype, of niet? Ik heb een keer een gedichtje gemaakt over een UFO die naast mij landt en waarbij een kleine alien uitstapt en naast mij gaat zitten. Er volgt een vreemd gesprek, waarin de buitenaardse zich afvraagt waarom wij zo’n vreemd systeem hebben bedacht ?

Dat is een markante vraag. Want we weten inmiddels dat ons geldsysteem faliekant zijn doel voorbij schiet. En toch durven we allemaal het systeem niet los te laten.

Raphael Fellmer wel. Hij leeft samen met zijn gezin zonder geld, of zoals hij zelf lachend zegt: ‘Wij zijn in consument staking.’ Alles wat ze eten of gebruiken is geruild of gekregen. Inmiddels heeft hij een heel netwerk opgezet in Berlijn. ‘Ik heb de hoop en het vertrouwen dat wij als menselijk soort het huidige monetaire tijdperk achter ons kunnen laten. Dat we ooit kunnen zeggen: we hebben geen geld meer nodig.

Te naïef? Te vooruitstrevend? Zou kunnen, maar laten we niet vergeten dat de armoede toeneemt in Europa en daarmee ook de tweedeling en dat dit ons politiek terugwerpt in een tijd, wat we al eens mee hebben gemaakt.

Raphael is vrij duidelijk: ‘1 miljard personen op onze aarde lijden iedere dag honger. Elke 7e aardbewoner dus. Als we onze granen en bonen zouden eten, in plaats deze aan dieren te voederen, dan hebben we minder nodig. Dit kan de armoede in de wereld oplossen. Want onze veeteelt heeft absurd veel voedsel en water nodig. Om nog maar te zwijgen van de Co2 uitstoot, want die van onze veeteelt staat gelijk aan alle Co2 uitstoot van auto’s, vrachtschepen en vliegtuigen bij elkaar! In onze wereld is alles al aanwezig. We hoeven alleen de beschikbare resources beter te gebruiken en te verdelen.’

jan-Willem vanBalen, Raphael Fellmer

Raphael woont in het voormalige huis van dominee Martin Niemoller, wat nu een vredescentrum is. Hij mag daar gratis verblijven in ruil voor klusjes als huismeester. Het gedachtegoed van Niemoller: ‘Wees wakker en leef bewust in jouw tijd’. Dat sluit prima aan op bij Raphael. Ook in de tuin van het vredeshuis is een kleine begraafplaats, waar een bekende Duitser ligt: Rudy Dutschke (1940-79). Rudy wist nog net op tijd op het Westerse deel van Berlijn te komen, alvorens de muur werd gebouwd. Hij studeerde sociologie en werd later een wel bespraakt politicus. Hij zag de ongelijkheid, en zei in een interview op tv in 1967: ‘Het huidige parlementaire systeem is nutteloos. We hebben in ons parlement geen vertegenwoordigers die belangen van onze bevolking uitdrukken, echte belangen van onze bevolking.’ (Hij overleefde een moordaanslag, maar is uiteindelijk jaren later wel aan de gevolgen daarvan overleden.)

Was deze man zijn tijd vooruit? Als we kijken naar Burger Initiatief Ons Geld, die onlangs in de tweede kamer het onderwerp geldcreatie op de agenda wisten te krijgen, zou hij in het huidige klimaat beter gehoord worden, denk ik. Geld dient vooralsnog de banken en niet de burger, die eigenlijk alleen maar bezig is met rente af te dragen. Niet alleen in leningen zit rente, ook in uw boodschappen, huur of vakanties zit rente berekend. Dat zijn leningen, die gewoon magisch digitaal vanuit het niets door de bankiers worden getoverd. En daarvoor krijgen zij zeer grote financiële waardering  (?).

Fluitend Opstaan, Burger initiatief Ons geld, Raphael FellmerMaar goed, terug naar onze held: Raphael Fellmer. Inmiddels heeft hij het druk. Hij organiseert evenementen in het huis (zijn vrouw geeft er gratis Spaanse les), hij geeft gastlessen aan studenten in heel Duitsland (vraagt daar geen geld voor) en hij heeft Food-sharing opgezet. Iedere ochtend staat hij vroeg op en fiets de stad door om spullen op te halen: shampoo, lipbalsem, tandpasta, meel, eieren. Vandaag is het 15 kilo aan luxe broodjes, die de bakker niet meer in zijn vitrine legt.

Thuis gekomen zet hij het direct op internet. Er is inmiddels een Food-sharing platform, wat zich over heel Duitsland uitspreid. Binnen een uur staat er een man voor de deur, die graag wat broodjes wil. Hij zegt: ‘Mensen hebben honger en aan de andere kant gooien we het weg. Dat toont aan in wat voor vreemde wereld we leven, toch?

In de hal van het huis is een winkeltje, waar men kan pakken wat ie nodig heeft of neerleggen wat niet meer gebruikt wordt. Nieven toont de kleding en pakt een groen gekleurd rompertje. ‘Die ziet er toch mooi uit? Toch laat ik hem liggen. Ik heb voor Alma genoeg kleren’. Alma is het dochtertje van Rapheal en Nieven.

Wat vinden zijn ouders ervan? Zijn vader, een architect: ‘Mensen zeggen dan: ja, dat kan toch niet. Dat kan eventjes, maar nu niet meer. Hij heeft nu een kind en verantwoordelijkheid! En het is ook allemaal best moeilijk, als je ziet wat hij er allemaal voor doet. Maar het feit dat hij zegt IK VERANDER MIJZELF, dat waardeer ik zeer.

Een van de studenten vraagt aan Raphael: ‘Is de mens niet zo slecht dat ie altijd zal uitbuiten?’
Hij antwoord: ‘Joh, je kunt je niet voorstellen hoe goed de mens is. Je kunt iedere dag opstaan en denken: ‘moet ik vandaag weer tegen zijn rotkop aankijken’ of ‘Bah, alweer die verschrikkelijke regen’. Het zijn gedachten, die je je eigen maakt en vanwaar uit je leeft. Je kunt er ook voor kiezen om het goede in de mens te zien, in de menselijke ontwikkeling en hoe de mens vandaag de dag naar elkaar toe groeit.

Jan-Willem van Balen, geld, Ons Geld, Vertrouwen

Dat laatste is waar Raphael onvoorwaardelijk in geloofd. ‘Het moet toch mogelijk zijn dat mensen zich omdenken en zich verder ontwikkelen?’ Elke visie en elke droom begint in je hoofd. Mijn droom is dat we allemaal op deze aarde in vrede kunnen leven. En ach, het duurt misschien wel wat langer dan een jaar‘ zegt ie met een grote, hele grote brede grijns erna. En daarna moet hij weg, want hij moet skypen met de Spaanse Luis, die in Spanje graag een food-sharing op poten wil zetten.

Wat is er toch aan de hand, lieve mensen? Volgens Lector Roeland van Geuns (Hogeschool van Amsterdam) wordt de kloof tussen rijk en arm bij ons alleen nog maar groter. Tel daarbij op dat onze technologische ontwikkeling zo verschrikkelijk snel gaat, dat het ons nog meer banen gaat kosten dan het oplevert + dat de makelaars en banken de huizenprijzen weer absurd aan het opkrikken zijn.

Ik zeg niets, maar…. Mmm… Nee, ik ga je een cadeautje geven. Je kunt hier GRATIS en in het NEDERLANDS een boekje downloaden. Je kunt het ook in boekvorm gratis in het engels bestellen: hier. Het is het inspirerende verhaal over een vrouw, die zo’n 30 jaar door de U.S.A. reisde zonder geld op zak,  The Peace Pelgrim.

Geef het door, ook deze blog alsjeblieft.
Like het of deel het. Voel je vrij.

Lieve groet, Jan-Willem

 

Geplaatst in JW's blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *