Dat is een kunst: jezelf opnieuw uitvinden

 


Ik heb om precies te zijn 1 tekst geschreven in 2 maanden tijd. Niet echt productief.

Fluitend Opstaan,Nu had ik mijzelf na de drukte van november/december een maand ‘vrij gegeven’. Maar ook in februari kwam er niet echt iets van de grond. Rusteloosheid gaat vooraf aan een creatief proces. Ik sta op, zet koffie. Ik ga zitten en sta weer op. Wat moet ik doen? Waar moet ik beginnen?

Ik heb het al eerder geschreven: ik wil “Levolutie!” maken. Een voorstelling over al die mensen, die dwars tegen het rationele in gaan en nieuwe uitvindingen doen of andere systemen bouwen.
Zal ik eens heel eerlijk zijn? Ik heb in 2015 een eerste pilot gemaakt. En het was VERSCHIKKELIJK! Veel te veel tekst, te weinig lach, te veel pretentie, he-le-maal niet leuk! Ik schaamde me er behoorlijk voor. Maar ja, soms trap je de bal totaal naast het net. Ik moet mezelf verfrissen. Maar hoe?

Winston Churchill zei eens: ‘Succes is het vermogen om keer op keer te falen zonder daarbij je enthousiasme te verliezen’. En zo is het! Godzijdank begeef ik mij dan in goed gezelschap.

fluitend opstaan, Jan-Willem van Balen, Toon HermansToon Hermans was inmiddels aardig succesvol, toen hij bedacht dat hij ook wel een film zou willen maken. Het was zo rond 1958 en de Nederlandse speelfilm was nog niet echt een business. Toon bedacht een slungelig karakter: Monsieur Moutarde de Sonansee. Met camera en een crew ging hij op pad. Zelf zou hij hier later over zeggen: “Ik had beter een film kunnen maken over ‘hoe ik mijn film gemaakt heb’, dat zou waarschijnlijk wél een onwaarschijnlijk lachsucces zijn geworden”. Toon bedacht ter plekke wat er moest worden gedaan. Dat kost veel tijd en dat is in de filmwereld geld weggooien.

Zo had hij een decortje in elkaar gezet van een huisje, compleet met dakpannen en een dakgoot. Toon had zelf nog lopen sjouwen en schilderen op de set. In de tussentijd moest iemand anders een kat gaan zoeken, want het speelde in de Hongerwinter en dus was een uitgemergelde kat een must. Joop (die eigenlijk verhuizer was) ging vaak met Toon mee op tournee als toneelmeester. Bij de film kreeg hij de rol toebedeeld als productie assistent. Hij moest maar even op zoek naar een kat. Toen eenmaal de kat buiten op straat gevangen was, werd deze in de dakgoot gelegd. De opname kon beginnen. Maar toen zakte het dier door de dakgoot en nam de benen. Opnieuw kon Joop op zoek. Pas na lange tijd lag er een andere kat in de dakgoot. Toon keek mee op camera ‘Ik zie het beest niet’. Ze kwamen erachter dat de kat dezelfde kleur had als de dakpannen, waarna de kat rood geverfd werd. Maar de kat vond dat niet leuk en nam de benen.

Zo ongeveer ging het op de set van Toon. Bij de montage werd er nog een verhaallijntje aangebracht, maar dat mocht allemaal niet baten. Het werd een flop. Maar ‘flop’ is een negatieve menselijke uitlating. Als artiest moet je mogen falen, dat is een recht. En toch…

Jan-Willem van Balen, Fluitend Opstaan, Chaplin, pijn succesDe zoon van Charlie Chaplin schreef over zijn vader: “Soms kwam hij thuis en was hij doodop. Dan reed de grote Cadillac voor en zat hij achterin met zijn snor nog opgeplakt. Hij was dan te moe om zich om te kleden. Hij ging direct op bed liggen en wij mochten dan even bij hem blijven. Soms was hij gedeprimeerd en zei hij dingen als ‘Het ging gewoon niet. Ik kon niemand aan het lachen krijgen. Het was een hele slechte dag.’ Andere dagen, als hij een beetje bijgekomen was, stond hij op en liep naar de spiegel. Eerst trok hij een paar gezichten naar zichzelf en dan naar ons. Vervolgens trok hij zijn snor los. ‘Dit is het grote struikelblok als je acteur wilt worden’ zei vader met een dreigende blik en een ruk aan zijn snor ‘Het is 99% transpiratie en 1% inspiratie. Oh, en als dat ene procent niet goed genoeg is….”

Charlie moest zichzelf opnieuw uitvinden, want het geluid deed zijn intrede in de film. ‘Modern Times’ was niet voor niets de titel. En wat bleek? Het werd een groot succes, ondanks het lauwe enthousiasme van de critici.

Jezelf opnieuw uitvinden is een hele opgave, omdat je het oude achter je laat. Als kunstenaar ben je verplicht te zoeken. En dat zoeken brengt onrust.Fluitend Opstaan, Giorgio Finis, Jan-Willem, Kunst

Giorgio de Finis is een documentairemaker. Hij hoorde van een oude salamifabriek, die gekraakt was door vluchtelingen. Mensen, die geen poot aan de grond meer krijgen in de maatschappij. Hij noemt hen de ‘restjesmensen’. En dus begon hij met filmen, maar bedacht al snel dat filmen niets zou uithalen. Als hij werkelijk iets zou willen bijdragen zou hij anders te werk moeten gaan. Hij moest zichzelf opnieuw uitvinden.

metropolis, giorgioGiorgio: ‘Niemand bekommert zich om deze mensen. Ze zouden de mensen eruit gooien en de oude fabriek zou verbouwd worden. Als ze 200 mensen op straat flikkeren, ach dat geeft even een relletje, maar is dan weer vergeten. Ik moest een andere aanpak bedenken om de mensen hier te kunnen laten wonen. Kijk, globalisering leidt tot een mensheid, die tot de vuilnisbelt bestemd is. Ik heb een keer in Mumbai gefilmd. Dat is de hoofdstad van de 3e economische grootmacht van de wereld.

Van de 17 miljoen inwoners van die stad, zijn er 11 miljoen aan het overleven. Zij wonen in de sloppenwijken. Dat er zoveel geld omgaat in zo’n stad wil niet zeggen dat iedereen daar aan mee kan doen. Terwijl iedereen toch recht heeft op wonen en een menswaardig bestaan?

Giorgio bedacht een slim plan: hij toverde de fabriek om tot een Museum of Modern Art. Hij wist kunstenaars te bewegen om hier kunst te komen maken. Zo zijn er prachtige geschilderde muren van straat artiesten, maar staat er in een verloren hoek ook een beeld van Michelangelo Pistoletto dat een fortuin waard is. ‘Die 200 mensen kunnen ze niet op straat gooien, wanneer hier 400 moderne kunstwerken staan. Dat zou pas echt barbaars zijn, althans zo denken de elite.’ En dus leven de ‘restjesmensen’ nu in een museumachtige oude salamifabriek vol met kunst.

metropolis, Giorgio de finis

Prachtig voorbeeld van anders denken en de systemen verslaan middels hun eigen regels. Ik ga maar weer aan de slag. Deze week zeker 3 teksten schrijven voor de nieuwe voorstelling. Mezelf opnieuw uitvinden, raar idee eigenlijk? Hoe doe je dat? Waar begin ik? Oh, zucht, daar ga ik weer! Nou, eerst maar weer eens koffie zetten.

To be continued…

Ik wens je een frisse nieuwe kijk op jezelf.

Help mij groeien, Like de blog of deel hem. Of schrijf je in op de Blog Brief (zie rechts).
Dank je wel.

Her-uitvinden, het doet me denken aan het creatieve monsterbrein Madonna.

Geplaatst in JW's blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *